روکش PVC چیست؟

از هزاران سال پیش که انسان به ساخت وسایل و ابزارها پرداخته است، این حقیقت که مواد خام مثل چوب به شدت در برابر شرایط محیطی و مواد خارجی حساس هستند یک چالش بوده است. رطوبت، فرسایش و ساییدگی همگی جزو عواملی هستند که چند هزار سال مصنوعات و سازه های ساخت دست بشر را تحت تأثیر قرار داده اند. برای افزایش عمر این ساخته ها از دیرباز روش های مختلفی به کار رفته است که یکی از موثرترین آنها طی قرن ها، به کارگیری یک روکش یا پوشش خارجی نازک است که از سطوح زیر خود محافظت می کند. در دوران مدرن، نمونه مشابه چنین پوشش هایی را در قالب فرآورده هایی مثل PVC می توانیم مشاهده کنیم.

روکش PVC چیست؟

پلی وینیل کلراید که اکثراً با نام اختصاری پی وی سی شناخته می شود، یک پلاستیک فوق العاده پرکاربرد در دوران مدرن به حساب می آید که به خاطر توانایی خود در جایگزینی موادی مثل چوب، سفال و سیمان کاربردهای گسترده به خصوص در ساختمان سازی دارد. جدا از عمران که بیش از 50% پلی وینیل کلراید تولید شده در سطح جهان را مصرف می کند، در کاربردهایی مثل روکش سازی، تولید لوازم داخلی، کف سازی، لوله کشی، اسباب بازی و درب و پنجره هم می توان حضور این ماده را مشاهده کرد.

بین این گزینه ها، بحث پوشش برای سطوح جایگاه منحصر به فردی پیدا می کند. همان طور که گفتیم، موادی که کمتر در معرض فرسایش، رطوبت یا عوامل خارجی مخرب از بین می روند یا در صورت از بین رفتن جایگزین کردن آنها هزینه اندکی دارد، بیشتر اوقات به عنوان روکش محافظ برای سطوح زیر خود استفاده می شوند. پلی وینیل کلراید یک پلیمر نسبتا پایدار مصنوعی است که در برابر رطوبت، فرسایش و خراشیدگی بسیار مقاوم بوده و علاوه بر این، تمایل اندکی هم به واکنش پذیری با مواد دیگر دارد. این موضوع در کنار این حقیقت که این فرآورده به جز برخی حلال های آلی و اسید غلیظ در برابر انواع خورنده ها هم نفوذناپذیر است، زیمنه ساز استفاده گسترده از آن برای محافظت از سطوح ضعیفتر با دوام و عمر عملیاتی کمتر شده است.

جدا از این خواص، می توان ویژگی های دیگری را هم برای پی وی سی در نظر گرفت که در ادامه آنها را مطرح می کنیم.

ویژگی های روکش PVC

اول از همه باید تأکید کنیم بسته به فرمولاسیون، فرآیند تولید و میزان دقت تولیدکننده در کنترل کیفیت تولیدات، ممکن است با روکش های بسیار متفاوتی از نظر کیفی و ویژگی های فنی روبرو شوید. با این وجود به صورت کلی در تولید تمام این محصولات شاهد فهرست ثابتی از خصوصیات هستیم که گرچه ممکن است فراز و فرود داشته باشند، اما حضور دائمی دارند. مهمترین این مشخصات عبارتند از:

1. مقاومت در برابر حرارت: پلی وینیل کلراید تا دمای 260 درجه سانتی گراد تجزیه نمی شود و از سطح زیر خود محافظت می کند.
2. مقاومت در برابر خورنده ها: این فرآورده در برابر انواع مواد شیمیایی اسیدی، بازی و حلال ها مقاومت قابل توجهی از خود نشان می دهد، تا جایی که تنها خورنده های بسیار غلیظ می توانند به آن آسیب بزنند.
3. نسوز بودن: به صورت طبیعی، این ماده خاموش شونده بوده و بنابراین تا زمانی که به 260 درجه سانتی گراد نرسید، سطح زیر آن شعله ور نمی شود.
4. مقاومت در برابر ضربه و سایش: این نوع پوشش در برابر ضربه و ساییدگی به شدت مقاوم بوده و بنابراین برای پوشاندن سطوح مورد استفاده در محیط های خشن مانند کارگاه ها و کارخانه ها مناسب است.
5. انعطاف پذیری بالا: این پوشش ها منعطف هستند و به راحتی خم و راست می شوند، پس می توان از آنها حتی برای سطوح منحنی و ناهموار هم بهره برداری کرد.
6. سهولت نظافت و نگهداری: به خاطر واکنش پذیری اندک، این محصولات در انواع محیط ها بدون نگهداری خاصی می توانند دوام بیاورند. برای تمیز کردن آنها هم تنها یک پارچه مرطوب و کمی شوینده ملایم نیاز دارید، پس نظافت راحتی هم دارند.
7. تنوع طرح و رنگ: در نهایت نیز تنوع طرح و رنگ را داریم که باعث می شود بتوان طیف وسیعی از گزینه ها را بسته به نیاز هموطنان در اختیار آنان قرار داد.

حالا که بیشتر با این محصولات آشنا شدیم، نیم نگاهی هم می توانیم به انواع و دسته بندی های آنها داشته باشیم.

انواع روکش PVC

دسته بندی های متعددی می توان برای این محصولات در نظر گرفت. برخی آنها را از نظر محل نصب روی سطوح دسته بندی می کنند که از این نظر مدل های روکار و پشت کار را داریم که به کرات هم در بازار پیدا می شوند. برخی دیگر به سراغ کشور سازنده می روند و بحث می کنند که این تولیدات را باید به دسته هایی مثل چینی، کره ای، آلمانی و ایرانی تقسیم کرد.

اما دسته بندی رسمی که در میان اکثر عرضه کنندگان و مصرف کنندگان پذیرفته شده است، بر اساس ساختار، استفاده و روش اعمال بر روی سطح است. از این نظر دو دسته اصلی در بازار وجود دارد:

1. روکش PVC وکیوم
2. روکش PVC لمینت